Incoterms 2020 określają, kto organizuje i opłaca transport, ubezpieczenie oraz odprawę celną, a także kiedy ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru przechodzi ze sprzedającego na kupującego. Dobór reguły wpływa więc na koszt i bezpieczeństwo importu lub eksportu.
Czym dokładnie jest jest Incoterms?
Incoterms to międzynarodowe reguły handlowe opracowane przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC). Incoterms 2020 obejmują 11 formuł – siedem dla każdego rodzaju transportu oraz cztery wyłącznie dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego.
Reguły nie określają ceny, terminu płatności, przejścia własności, skutków naruszenia umowy ani odpowiedzialności za produkt. Są częścią umowy sprzedaży, a nie jej zamiennikiem.
11 reguł – fracht, ubezpieczenie, cło i ryzyko
Tabela Incoterms 2020 pokazuje podstawowy podział obowiązków. S oznacza sprzedającego, K — kupującego. „Fracht” to przewóz główny; ubezpieczenie jest obowiązkowe tylko przy CIP i CIF.
| Reguła | Fracht | Ubezpieczenie | Odprawa: eksport/import | Przejście ryzyka na kupującego |
| EXW | Kupujący | brak obowiązku | Kupujący / kupujący | gdy towar udostępniono w oznaczonym miejscu, bez załadunku |
| FCA | Kupujący | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | u sprzedającego: po załadunku; w innym punkcie: po dowozie, przed wyładunkiem, do dyspozycji przewoźnika kupującego |
| CPT | Sprzedający do celu | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | przy przekazaniu przewoźnikowi, choć sprzedający płaci przewóz do celu |
| CIP | Sprzedający do celu | Sprzedający, zakres A, zasadniczo 110% wartości | Sprzedający / kupujący | przy przekazaniu przewoźnikowi |
| DAP | Sprzedający do celu | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | w miejscu przeznaczenia, na pojeździe, przed wyładunkiem |
| DPU | Sprzedający do celu i wyładunek | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | w miejscu przeznaczenia, po wyładunku |
| DDP | Sprzedający do celu | brak obowiązku | Sprzedający / sprzedający | w miejscu przeznaczenia, po odprawie importowej, przed wyładunkiem |
| FAS* | Kupujący | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | po umieszczeniu towaru wzdłuż burty statku |
| FOB* | Kupujący | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | po umieszczeniu towaru na pokładzie statku |
| CFR* | Sprzedający do portu celu | brak obowiązku | Sprzedający / kupujący | na pokładzie w porcie załadunku |
| CIF* | Sprzedający do portu celu | Sprzedający, minimalny zakres C | Sprzedający / kupujący | na pokładzie w porcie załadunku |
*Wyłącznie transport morski i wodny śródlądowy. Przy CPT, CIP, CFR i CIF miejsce opłacenia przewozu nie jest miejscem przejścia ryzyka.
*O ile strony nie uzgodnią inaczej, formalności importowe, cło i podatki obciążają kupującego. Wyjątkiem jest DDP, przy którym odpowiada za nie sprzedający.
Co zmieniły Incoterms 2020 względem edycji 2010
- DAT zastąpiła reguła DPU. Towar może być wyładowany nie tylko w terminalu, lecz także w innym uzgodnionym miejscu. DPU jako jedyna reguła wymaga wyładunku przez sprzedającego.
- FCA pozwala uzgodnić, że kupujący poleci przewoźnikowi wystawić sprzedającemu konosament z adnotacją „on board”.
- Przy CIP wymagany jest szerszy zakres ubezpieczenia A, zasadniczo do 110% wartości. Przy CIF pozostał minimalny zakres C.
Reguły tylko dla transportu morskiego
FAS, FOB, CFR i CIF odnoszą dostawę do statku i portu. FAS oznacza dostawę wzdłuż burty, a FOB — na pokład. Przy CFR sprzedający płaci fracht do portu przeznaczenia, a przy CIF także minimalne ubezpieczenie. W obu przypadkach ryzyko przechodzi już na pokładzie w porcie załadunku.
Najczęstsze błędy – FOB przy kontenerze i EXW w Chinach
FOB przy kontenerze nie odpowiada typowemu przebiegowi dostawy. Kontener trafia zwykle do przewoźnika w terminalu przed załadunkiem na statek. Sprzedający nadal ponosi jednak ryzyko do chwili umieszczenia go na pokładzie. Lepszym wyborem jest zazwyczaj FCA, które wiąże ryzyko z rzeczywistym przekazaniem kontenera przewoźnikowi.
Przy EXW w imporcie z Chin dostawca nie musi załadować towaru ani dokonać odprawy eksportowej. Polski importer organizuje formalności w państwie sprzedającego, co może być trudne. FCA przenosi odprawę eksportową na chińskiego dostawcę.
Którą regułę wybrać przy imporcie z Chin?
Przy kontenerze najczęściej warto rozważyć FCA. Importer kontroluje fracht, a dostawca odpowiada za eksport. Gdy transport ma opłacić sprzedający, możliwe są CPT lub CIP; CIP obejmuje też szersze ubezpieczenie. DAP przenosi koszt i ryzyko na sprzedającego aż do miejsca w Polsce, ale odprawa importowa i wyładunek należą do kupującego. DDP ma sens tylko wtedy, gdy dostawca może prawidłowo rozliczyć import, cło i podatki w Polsce.
Nie wiesz, która reguła pasuje do Twojej dostawy? Poproś naszych specjalistów o bezpłatną wycenę transportu morskiego z Chin — wraz ze wsparciem w organizacji frachtu, ubezpieczenia i formalności celnych.
Którą regułę wybrać przy eksporcie do USA
Przy eksporcie kontenerowym dobrym punktem wyjścia jest FCA. Polski sprzedający odprawia towar w eksporcie i przekazuje go przewoźnikowi we wskazanym magazynie lub terminalu. Amerykański kupujący organizuje fracht główny i odprawę importową.
Jeśli przewóz ma opłacić eksporter, można wybrać CPT lub CIP. W obu regułach ryzyko przechodzi już przy przekazaniu towaru przewoźnikowi, lecz CIP dodatkowo zobowiązuje sprzedającego do ubezpieczenia. Przy DAP eksporter ponosi koszty i ryzyko do wskazanego miejsca w USA, natomiast kupujący odpowiada za wyładunek i import. DDP wymaga od polskiej firmy także odprawy importowej oraz zapłaty amerykańskiego cła i podatków, dlatego bez znajomości lokalnych wymogów jest ryzykowne.
Przy ładunkach z wyłączeniem kontenerów można rozważyć FOB, gdy fracht organizuje kupujący, CFR, gdy płaci go sprzedający, albo CIF, gdy sprzedający zapewnia również minimalne ubezpieczenie.
Regułę Incoterms 2020 trzeba zapisać z dokładnym miejscem lub portem, np. „FCA [adres terminalu], Incoterms® 2020”. Sam skrót nie wystarczy.
Źródła
- Międzynarodowa Izba Handlowa — reguły Incoterms®.
- ICC, Incoterms® 2020, wersja polsko-angielska, nr 723 PL/EN.
- gov.pl — materiał informacyjny przekazany przez użytkowniczkę; bez bezpośredniego adresu podstrony.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje analizy umowy.
